Konkurs

Zapraszamy
na strony czasopism wydawnictwa:

Hoduj z głową bydłoNowoczesna UprawaRolnik DzierżawcaRolniczy Przegląd TechnicznyHoduj z głową świnieAgroenergetyka


Sonda
Czy rosyjskie embargo pogłębi kłopoty polskiego rynku mleczarskiego?
 
Tak
Nie
Nie mam zdania


Text
Artykuł z numeru: 6/2008
Przyszłość w krzyżówkach międzyrasowych



Po latach prób, najbardziej zalecanym jest krzyżowanie rotacyjne trójrasowe. Pozwala ono utrzymać poziom heterozji na optymalnym poziomie – przy użyciu 3 ras nie spada on poniżej 75% w żadnym z kolejnych pokoleń.
Dla 2-rasowego systemu kojarzenia poziom heterozji obniża się do 50% w drugim pokoleniu – F2 (tj. Hf x SRB x Hf lub Hf x Mo x Hf) i jest to pokolenie najsłabsze w całym 2-rasowym schemacie rotacyjnym. Mimo to znajduje on uznanie u hodowców w niektórych krajach europejskich, np. we Włoszech, Irlandii i Wielkiej Brytanii.
Ponaddziesięcioletnie doświadczenie farmerów amerykańskich pozwoliło stworzyć ranking krzyżówek, dających najlepsze wyniki produkcyjne i ekonomiczne. I tak na pierwszym miejscu sklasyfikowali oni krzyżówki Hf x SRB x Mo oraz Hf x Mo x SRB, a na drugim Hf x SRB. Krzyżówki z innymi rasami (Jersey, Brown Swiss, norweska NRF, siemental, normandzka) wypadły gorzej pod względem produkcji lub nie spełniły innych oczekiwań hodowców, dlatego zaniechano ich kontynuowania.
 
Ile ras do krzyżowania?
Wysokość heterozji w wyniku krzyżowania różni się znacznie w zależności od liczby ras użytych w schemacie rotacyjnym. W tabeli 1 pokazano poziom heterozji dla każdego z kolejnych pokoleń w systemie krzyżowania 2, 3 i 4 niespokrewnionych ras (warunek niespokrewnienia jest konieczny do wystąpienia zjawiska heterozji!). Średni poziom heterozji dla pierwszych czterech pokoleń w zależności od liczby użytych ras (tj. 2, 3 lub 4) wynosi odpowiednio 72%, 91% i 97%. Oznacza to, że przechodząc od krzyżowania 2 do 3-rasowego zwiększa się średnią wielkość heterozji o 19%, a dodając do schematu czwartą rasę zwiększymy heterozję jedynie o kolejne 6%. Poziom heterozji stabilizuje się na równym poziomie począwszy od 7-8 pokolenia i wynosi odpowiednio 67 %, 86 % i 93 % – różnice więc są podobne i wynoszą 19 % (3 rasy w porównaniu do 2 ras) i 7 % (4 rasy w porównaniu do 3 ras).
Znalezienie więcej niż trzech ras korzystnych dla założonego celu hodowlanego może być trudne. Poza tym wzrost heterozji w wyniku wprowadzenia czwartej rasy nie jest szczególnie wysoki, a ponadto ogranicza wpływ każdej z nich na efekt końcowy. Z kolei system krzyżowania uwzględniający dwie rasy powoduje ograniczony wpływ heterozji na wyniki. Dlatego też system 3-rasowy wydaje się optymalny, jeśli chodzi o ilość ras użytych w ustalonym porządku w schemacie krzyżowania rotacyjnego.
Produkcja zwierząt krzyżówkowych z pokoleń F1 (dwurasowe) i F2 (trójrasowe) jest bardzo podobna, a różnice statystyczne nie są istotne. Teoretycznie można by się spodziewać, że redukcja dolewu krwi Hf z 50% w pokoleniu F1 do 25% w pokoleniu F2 spowoduje spadek potencjału produkcyjnego zwierząt, jednakże nic takiego nie zaobserwowano – można to tłumaczyć występującym w pokoleniu F2 pełnym efektem heterozji wskutek użycia trzeciej, niespokrewnionej rasy. Wyniki takie uzyskano w obserwacji prowadzonej przez naukowców z Uniwersytetu Minnesota na znacznej liczbie zwierząt, są więc one w pełni wiarygodne.
 

tab. 1. poziom heterozji w kolejnych pokoleniach
mieszańców, uzyskanych w kojarzeniu rotacyjnym
2, 3 i 4 nie spokrewnionych ras
 
Kolejne pokolenie
 
2 rasy
 
3 rasy
 
4 rasy
 
F1
 
100
 
100
 
100
 
F2
 
50
 
100
 
100
 
F3
 
75
 
75
 
100
 
F4
 
63
 
88
 
88
 
średnia dla F1-F4
 
72
 
91
 
97
 
F5
 
69
 
88
 
94
 
F6
 
66
 
84
 
94
 
F7
 
67
 
86
 
94
 
F8
 
67
 
86
 
93
 

Aleksander Osten-Sacken,
 Holenderska Genetyka Plus sp. z o.o. 
 
O zasadach i korzyściach z krzyżowania międzyrasowego w „Hoduj z głową – bydło” nr 6(36), a także w następnym wydaniu pisma.
 
© 2013 copyright APRA, wszelkie prawa zastrzeżone